مثنوی شمع و پروانه اهلی شیرازی

مثنوی شمع و پروانه اهلی شیرازی

شيخ محمد اهلي شيرازي، از شاعران معروف قرن نهم است. او در سال ۸۵۸ هجري قمري چشم به جهان مي‌گشايد و پس از ۸۴ سال عمر در سال ۹۴۲ چشم از جهان فرو مي‌بندد و براساس علاقه شديدي كه به حافظ داشته وصيت مي‌كند كه:

«جايم روز واقعه پهلوي او كنيد // او قبله من است، رخم سوي او كنيد»

بازماندگان او نيز اهلي را در شمال آرامگاه غزلسراي ايران، حافظ، به خاك مي‌سپارند. بر اساس روايتي عاميانه و شفاهي، بعد از فوت اهلي، عده‌اي مانع از به خاك سپردن او در حافظيه مي‌شوند كه درنهايت با تفأل به ديوان حافظ و بيان غزل مشهور “رواق منظر چشم من آشيانه توست // كرم نما و فرود آ كه خانه خانه توست” ماجرا به نفع طرفداران اهلي پايان مي‌يابد.

مذهب اهلی شیرازی

اهلي بر مذهب شيعه اثني عشري بوده و به مولاي متقيان علي بن ابيطالب (ع) عشق مي‌ورزيده و به مدح او پرداخته است. وي اهل سلوك و از صفاي باطن برخوردار بوده است و بوي معرفت و عرفان به شعر او طراوت بخشيده است. اهلي از شاگردان علامه دواني بوده و در اغلب علوم، به‌ويژه علوم ادبي، اطلاعات وافري داشته است.

اشعار اهلی شیرازی

 اهلي، در سرودن انواع شعر مهارت داشته و قصايد خود را بيشتر به پيروي از شاعران بزرگ پيش از خود خاصه انوري، خاقاني، ظهير، كمال اصفهاني و سلمان ساوجي سروده و در غزل نيز از استادان پيش از خود به ويژه سعدي و حافظ پيروي كرده است. در ديوان اهلي، قالب‌هاي شعري يعني تركيب‌بند، ترجيع‌بند، مقطعات، رباعيات، مخمس، مستزاد و … تاريخ و معميات نيز ديده مي‌شود. اهلي سه قصيده مصنوع دارد كه هر سه را در پاسخ به سه قصيده سلمان ساوجي و به ترتيب در مدح امير عليشير نوايي، سلطان يعقوب و شاه اسماعيل صفوي سروده است .

از مثنوي‌هاي استادانه اهلي يكي مثنوي شمع و پروانه است در هزار بيت و در جذبه و انجذاب طالب و مطلوب در طريقت عارفان و صوفيان و مثنوي ديگر او به نام “سحر حلال” است در ۵۲۰ بيت كه تمامي ابياتش ذوبحرين (داراي دو وزن) و ذوقافيتين (داراي دو قافيه) و ذوجناسين (داراي دو جناس) مي‌باشد.

درباره کتاب