شناخت خواص درمانی اوکالیپتوس

برای شناخت خواص درمانی اوکالیپتوس با نام های علمی و خارجی آن آشنا شویم

نام علمی
Eucalyptus globolus Labill

نام های انگليسي
Eucalyptus , River red gum , Tasmanian bluegum , Blue gum tree

نام های فرانسوي
Eucalyptus commun , Arbre à la fievre , Eucalyptus , Gommier bleu de Tasmoine

نام های آلمانی
Fieberheilbaum

نام های ايتاليايي
Eucalypto

نام های عربی شجره الكافور

نامهاي ديگر
اسامي بومي و محلي ايراني : اوكاليپتوس و در چابهار آلگ مي نامند .

ساختار شناسي

اکالیپتوس درختی از تیره موردیها که اصلش از استرالیا است و در آن سرزمین تشکیل جنگل‌های انبوهی می‌دهد

و ارتفاع آن به ۱۴۵ متر و محیط تنه آن به ۲۵ متر می‌رسد.

تركيبات شيميايي

در برگ هاي اوكاليپتوس در حدود 3 تا 6 درصد اسانس ، تانن ، اسيد اوكاليپ تيك ، يك ماده تلخ و مواد رزيني مختلف وجود دارد . اسانس حاصل از برگ هاي تازه و غنچه گل آن كه از روش تقطير با بخار آب استخراج مي شود و مايعي بسيار سيال ، بي رنگ و يا به رنگ زرد بسيار روشن با بو و عطر قوي و مخصوص و طعم خنك كننده است شامل 60 تا 80 درصد اوكاليپتول يا سينئول با فرمول شيميايي O18H10C ، به مقدار كم الكل اتيليك ، الدئيد والريك ، الدئيد بوتيريك ، فنن ، كامفن ، پينن راست ، نوعي الكل ترپينيك به نام پينوكاروئول ، استات داميل و يك ماده قابل متبلور به نام اودسمول مي باشد .
در تجزيه برگ هاي اوكاليپتوسي كه در هند مي رويد در حدود 2/1-9/0 درصد اسانس به دست آمده كه 62 درصد آن راسينئول ، 24 درصد پينن ، مقداري الكل و سسكي ترپن تشكيل مي دهد .

خواص درماني اوكاليپتوس

برگ اوكاليپتوس داراي اثر ضد عفوني كننده ، قابض ، تب بر ، ضد نزله ، معرق ، ضد تشنج ، نيرودهنده سلسله اعصاب مي باشد و در موارد درمان التهاب غشاي مخاطي ، بيماري هاي مختلف مجاري ادرار ، بيماري هاي منشأ نزله و وجود ميكروب در مجراي بول ، رفع ترشحات مهبلي در دستگاه تناسلي زن ، كلي باسيلوز ، بيماري هاي جلدي مزمن ، سرگيجه ، سنكوپ ، رفع اسهال هاي مقاوم و كاهش دهنده قند در ادرار در افراد مبتلا به مرض قند استفاده مي شود . همچنين به صورت خوراكي و موضعي در احتقان دستگاه تنفسي و به صورت موضعي در مورد ابتلا به روماتيسم به كار مي رود .

مصرف اوكاليپتوس در بهبود بيماري تب نوبه و رفع حالت نزله اي در برونشيت هاي ساده يا عفن كه با خروج اخلاط فراوان همراه است مفيد مي باشد . همچنين در افراد مبتلا به سل كه دچار تب نمي باشند مصرف اسانس آن به دليل وجود اوكاليپتول در آن سبب تسهيل خروج اخلاط از سينه و رفع سرفه مي شود .

طرز استفاده
از دم كرده 4-2 گرم برگ اوكاليپتوس در 100 گرم آب به عنوان ضد زكام مصرف مي شود .

عوارض جانبي
مصرف خوراكي روغن اكاليپتوس غليظ به دليل اسانس هاي موجود در آن باعث مرگ مي شود و در درمان بيماران مبتلا به افزايش قند خون ايجاد اختلال مي كند . بايد توجه داشت كه مصرف مداوم و بيش از حد اسانس اوكاليپتوس ، باعث ايجاد سردرد ، تشنجات ، پايين آمدن فشار خون و درجه حرارت بدن ، ورم معده و روده ، ورم كليه ، ضعيف شدن رفلكس ها و حركات تنفسي و پيدايش خون در ادرار مي شود و در نهايت موجب فلج دستگاه تنفسي ، پيدايش حالت خفگي و مرگ مي شود .

كاربرد اوكاليپتوس در طب سنتی و خواص درمانی آن

در طب سنتي از گياه اوكاليپتوس در درمان سرماخوردگي ، آسم ، سرفه ، تب ، بيماري هاي سينوس پيشاني ، ناراحتي هاي معده ، سرخك ، ابتلا به كرم ، ضد عفوني كننده روده و خس خس سينه به كار مي رود . در استعمال داخلي از دم كرده برگها به ميزان 40-20 گرم در يك ليتر آب جوش بعد از صاف كردن روزانه به ميزان 4 الي 5 فنجان استفاده مي شود .
در استعمال خارجي از اسانس اوكاليپتوس به عنوان ضد عفوني كننده ، بي حس كننده موضعي ملايم همچنين براي رفع التهاب بيني استفاده مي شود و مي تواند برخي از گونه هاي باكتري و همچنين برخي از انواع قارچها را از بين ببرد .

پراكندگي جهاني
درخت اوكاليپتوس بومي استراليا ، نواحي مختلف مديترانه مي باشد.

پراكندگي جغرافيايي در ايران
در ايران در نواحي شمالي و جنوبي كشور كشت مي شود .

خواص درمانی روغن اوکالیپتوس

روغن اوکالیپتوس خواص درمانی زیادی دارد از جمله؛ ضد درد، ضد ویروس، ضد باکتری و ضد عفونی کننده قوی است

روغن اوکالیپتوس یک درمان قدیمی برای احتقان قفسه سینه است، این روغن را با روغن نارگیل مخلوط کنید و قفسه سینه را مالش دهید و یا می توانید دردهای سینوس را با روغن اوکالیپتوس درمان کنید.

روغن اوکالیپتوس در درمان آروماتراپی نیز استفاده می شود و بوسیله آن میتوانید از سردرد و انسداد بینی خلاص شوید فقط کافی است چند قطره از این روغن را بخور کرده و استنشاق کنید

شما می توانید روغن اوکالیپتوس را به کرم های ضد آفتاب خانگی خود اضافه کنید چون روغن اوکالیپتوس دارای SPF طبیعی است و تاثیر کرمهای ضد آفتاب را بیشتر خواهد کرد

با اضافه کردن روغن اوکالیپتوس به روغن نارگیل پوست سر را خوب ماساژ دهید، این کار از شپش سر نیز پیشگیری خواهد کرد

شما همچنین می توانید روغن اوکالیپتوس را با آب گرم مخلوط کنید و در یک بطری اسپری بریزید و برای تمیز کردن قسمت های مختلف خانه استفاده کنید

🌿اوکالیپتوس درمان کننده عفونت های ریوی است.

✍اوکالیپتوس ضد عفونی کننده محیط و فضای محل سکونت است، به این منظور مقداری زیادی برگ را با آب بجوشانید تا بخار آن فضا را فراگیرد.

در مورد خواص گیاهان داروویی کتاب بانک اطلاعاتی گیاهان دارویی را مطالعه کنید

لینک دانلود

بانک اطلاعاتی خواص دارویی گیاهان